مقاله ماه ژانویه ۲۰۲۰ هوگ وگت

تب خوکی آفریقایی در آگوست ۲۰۱۸ از چین شروع شد و تا به امروز در نه کشور آسیایی دیگر شروع پیدا کرده است. گله های خوک که به این بیماری آلوده شده اند از زنجیره غذایی خارج شده و از بین رفته اند. قیمت گوشت خوک افزایش چشمگیری داشته و تقاضا برای پروتئین های با قیمت مناسب تر، از جمله لبنیات، افزایش یافته است.

تب خوکی آفریقایی یک بیماری مسری و مرگبار است که بر روی خوک ها تاثیر می گذارد، نه انسان، بنابراین از نظر سلامت مواد غذایی جای نگرانی نیست. با این حال، این ویروس به شدت مسری می تواند تا ۱۰ ماه در گوشت خام در دمای ۴ درجه سانتی گراد باقی بماند. برای امتناع از گسترش هر چه بیشتر این بیماری، بقایای حیوانات مبتلا به این بیماری باید نابود شده و از زنجیره غذایی دور بمانند. در حال حاضر واکسنی برای این بیماری وجود ندارد ولی تحقیقات مهمی در حال انجام است. دانشمندان با خدمات تحقیقات کشاورزی USDA به تولید واکسن درمان بیماری تب خوکی نزدیک شده اند. ولی به احتمال زیاد محصول نهایی تا حداقل دو سال آینده در بازار عرضه نمی شود.

گسترش در آسیا

تب خوکی در صحرا نشینان آفریقا شیوع پیدا کرده، ولی با این حال ۱۰ کشور آسیایی نیز به این بیماری مبتلا شده اند. از جمله ویتنام که پنجمین تولیدکننده گوشت خوک در دنیا به حساب می آید. اخیرا این بیماری در اندونزی، روسیه، بلژیک، کشورهای حوزه دریای بالتیک و لهستان نیز شیوع پیدا کرده. انتشار این بیماری در اندونزی منجر به افزایش نگرانی در استرالیا شده. چرا که این کشور در کنار ایالات متحده، کانادا و نیوزلند هرگز موردی مبتلا به این بیماری نداشتند. تا به حال، این بیماری مسری منجر به نابودی تقریبا ۲۵% خوک های دنیا شده. تا ژانویه ۲۰۱۸،خوک های چین، که بیش از نیمی از خوک های دنیا در این کشور هستند، تا ۴۰% کاهش یافته اند. در نتیجه، قیمت گوشت خوک افزایش یافته. در چین، قیمت ها تا ۱۱۰% افزایش داشته و واردات بسیار زیاد گوشت خوک در چین باعث افزایش قیمت جهانی شده. از آن جایی که مشتریان در تمام دنیا به دنبال پروتئین با قیمت مناسب تری هستند، قیمت گوشت گاو، بره و پروتئین شیر نیز افزایش یافته اند.

از پاییز ۲۰۱۸، چین خرید شیرخشک، که پروتئین با قیمت رقابتی به حساب می آید، افزایش داده. در ماه نوامبر ۲۰۱۹، واردات سالانه شیرخشک کامل (wmp) و شیرخشک کم چرب (smp) به ترتیب ۲۶.۵% و ۲۲% افزایش یافته اند. واردات شیرخشک کم چرب چین از نیوزلند در این دوره ۸.۸%، ازاسترالیا ۳۱.۷%، آلمان ۴۷% افزایش یافت و واردات از فرانسه بیشتر از دو برابر شد. در  این میان، واردات SMP چین از آمریکا ۸۸% کاهش داشت. هر چند، واردات آب پنیر و قیمت آن افزایش داشتند.

دولت ها در مناطق مبتلا به این بیماری با قطعیت تصمیم به نابودی گله های آسیب دیده گرفتند و شیوع بیماری را کنترل می کنند.دولت چین مزرعه داران را به پرورش خوک های چینی تشویق می کند. وزیر کشاورزی چین اخیرا اعلام کرده امیدوار است تولید گوشت خوک تا پایان سال ۲۰۲۰ در حدود چهار پنجم تولید عادی برسد. با این حال، گزارش های مستقل آنچنان مثبت نبوده و ادعا می کنند احیای تولید ممکن است تا پنج سال طول بکشد. زمانی که فصل بهار برسد، به دلیل کاهش بارندگی، روند افزایشی اخیر تا حد زیادی کاهش خواهد یافت.

چین در خصوص پروتئین لبنی، همچنان وابستگی زیادی به نیوزلند خواهد داشت و حضور استرالیا و نیوزلند در بازارهای دیگر کمتر خواهد شد. این موضوع فرصت خوبی برای صادرکنندگان پروتئین لبنی در  اتحادیه اروپا و ایالات متحده و بخش های دیگر فراهم می کند، این اتفاق در گذشته نیز چندین بار رخ داده.

نظریه جهانی

بازار لبنیات در چند هفته آخر سال ۲۰۱۹ و ابتدای سال ۲۰۲۰ بسیار آرام بود. آخرین GDT سال ۲۰۱۹، برای تمام محصولات کاهش قیمت نشان داد و همه محصولات در سطحی پاسسن تر از قبل قرار گرفتند. با این حال، با آغاز کار در هفته گذشته، بازار به سطح قبلی خود که اوایل دسامبر بوده، برگشته. مشخصا بسیاری از خریداران کاهش قیمت اواخر دسامبر را فرصتی برای خرید یافتند. اساسا، بازار مانند قبل است و محصولات لبنی رشد محدودی خواهند داشت و تبعا انتظار می رود شیر کمتری به محصولات جانبی اختصاص می یابد.

جهان اسلام در حال تکمیل خرید برای ماه رمضان است و چین نیز در حال بستن قرارداد برای سال نو چینی است که حدود دو هفته دیگر می رسد. دولت الجزایر مناقصه دیگری پیشنهاد داده که زمان آن به طرز شگفت آوری به مناقصه ماه گذشته نزدیک است. این موضوع به کمک قیمت های SMP و WPM می آید. باید دید تقاضای کافی در ماه های آینده وجود دارد که قیمت ها را بیشتر از ابتدای دسامبر افزایش دهد یا قیمت ها متعادل می شوند. به نظر می رسد احتمال پتانسیل نزولی برای محصولات کم باشد.

قیمت آب پنیر با احیای مجدد گله های خوک افزایش می یابد

با اینکه بیماری تب خوکی و  عوامل دیگر منجر به افزایش تقاضا پروتئین شیر شده، کاهش تعداد خوک ها استفاده از آب پنیر و لاکتوز را بسیار کم کرده. واردات آب پنیر چین در سال ۲۰۱۹  هر ماه از کاهش دو رقمی داشته. ولی از اواخر سال ۲۰۱۹ کاهش واردات متعادل تر شد. البته این تعادل به این دلیل بود که مقایسه با ماه های قبلی، که چین درگیر تب خوکی بود، صورت می گرفت. با این وجود واردات آب پنیر چین از ابتدای سال تا نوامبر ۲۰۱۹ نسبت به همین بازه در سال ۲۰۱۸، ۲۰% کاهش داشته است. در سال ۲۰۱۵ که چین درگیر تقاضای ضعیف گوشت خوک و افزایش هزینه های اولیه بود، توانست به سرعت گله های خود را احیا کرده و منجر به افزایش قیمت آب پنیر و لاکتوز شود. امروزه، آمریکا هنوز بزرگترین تامین کننده آب پنیر چین است ولی عرضه کنندگان اروپایی به دلیل جنگ تجاری آمرکا و چین، توانسته اند به این بازار راه پیدا کنند. واردات آب پنیر آمریکایی توسط چین در ۱۰ ماه اول سال نسبت به سال گذشته حدود ۴۳% کاهش داشت. در ۱۷ ماه گذشته، واردکنندگان چینی ارتباطات جدیدی با صادرکنندگان اروپایی برقرار کرده اند. از ژانویه تا اکتبر، واردات آب پنیر سالیانه چین غیر از آمریکا، ۱۹.۳% افزایش داشته و در ادامه ۵% دیگر نیز بیشتر شد.

چین در فاز اول توافق نامه با آمریکا، با خرید محصولات مزارع از جمله لبنیات آمریکایی موافقت کرد. چین همچنین اعلام کرد تعرفه از تقریبا تمام مواد لبنی برداشته می شود. از ژانویه ۲۰۲۰، تعرفه روی آب پنیر آمریکایی تا ۲% کاهش می یابد. اگر این اتفاق بیفتد، صادرات آب پنیر آمریکا به چین به سرعت به حالت اولیه برخواهد گشت و این موضوع به ضرر صادرکنندگان اروپایی خواهد بود.

در ماه دسامبر، چین از تعرفه های بر روی انتقال گوست خوک آمریکا چشم پوشی کرد، ولی از آنجایی که بیماری تب خوکی در چین در حال کنترل است و اگر چین بتواند گله های خود را احیا کند، قیمت آب پنیر و لاکتوز افزایش خواهند یافت.